Wat er soms achter een ziekmelding schuilgaat
Het afgelopen jaar onderzochten wij verschillende situaties waarin de werkelijkheid niet aansloot bij het beeld dat een werknemer tegenover de werkgever gaf.
Deze onderzoeken begonnen niet met een los vermoeden of een onderbuikgevoel. In alle gevallen waren er concrete en controleerbare aanwijzingen dat mogelijk een andere werkelijkheid werd voorgespiegeld.
Soms blijkt er veel meer mogelijk dan wordt verteld
In één onderzoek zagen wij een werknemer die volgens de bekende informatie lichamelijk ernstig beperkt zou zijn, maar ondertussen volop bezig was met een verhuizing naar een bovenwoning.
Het ging daarbij niet om een paar lichte dozen. Grote huishoudelijke apparaten werden op een bouwlift geplaatst en boven weer aangepakt. Zware materialen werden via de trap omhoog gedragen. Ook werd langdurig boven schouderhoogte gewerkt tijdens het schuren en schilderen van het trappenhuis.
In andere onderzoeken zagen wij werknemers die tijdens hun ziekmelding structureel straatwerk uitvoerden, elders een parttimebaan hadden of werkzaamheden verrichtten binnen een eigen onderneming.
Het gedrag veranderde soms zodra de afspraak voorbij was
Eén situatie is mij in het bijzonder bijgebleven. Een werknemer kwam bij afspraken met de bedrijfsarts of leidinggevende langzaam, voorovergebogen en zichtbaar moeizaam lopend aan.
Zodra de afspraak voorbij was en hij uit het zicht van de gesprekspartner was, veranderde dat beeld. Hij liep normaal, deed boodschappen en droeg twee zwaar gevulde tassen.
Toen hij zijn sleutels liet vallen, pakte hij deze soepel van de grond. Van de kort daarvoor nadrukkelijk getoonde beperkingen was op dat moment weinig terug te zien.
Daarmee stellen wij niet vast of iemand medisch gezien ziek is. Dat is niet de taak van een recherchebureau. Wij leggen vast wat feitelijk gebeurt en of daarin een terugkerend patroon zichtbaar is.
Een onderzoek begint niet met een beschuldiging
Niet iedere werknemer die tijdens ziekte wandelt, boodschappen doet of een klusje uitvoert, pleegt fraude. Een losse activiteit zegt zonder de juiste context meestal weinig.
Daarom starten wij geen onderzoek alleen omdat een werkgever een ongemakkelijk gevoel heeft. Er moeten concrete aanwijzingen zijn, bijvoorbeeld over werkzaamheden elders, betaalde nevenactiviteiten, een eigen onderneming of duidelijke tegenstrijdigheden tussen verklaringen en feitelijk gedrag.
De werkgever en collega’s dragen ondertussen de gevolgen
Terwijl een werknemer mogelijk een ander beeld geeft dan de werkelijkheid, loopt het loon door. Mogelijk moet vervanging worden geregeld, blijft werk liggen en nemen collega’s extra taken over.
Daar komt de tijd van HR en leidinggevenden nog bij. Ook kan twijfel binnen een team leiden tot onrust en schade aan het onderlinge vertrouwen.
Hoe groot de financiële gevolgen kunnen zijn, heb ik uitgewerkt in een aparte blog. Daar staat ook een calculator waarmee een werkgever de kosten aan de hand van de eigen situatie kan berekenen.
Inclusief calculator Wat kost deze ziekmelding uw organisatie? →Feiten kunnen een vermoeden bevestigen of juist wegnemen
Een onderzoek heeft nooit een vooraf bepaalde uitkomst. Soms blijken signalen anders te moeten worden geïnterpreteerd. In andere gevallen ontstaat een duidelijk patroon dat niet aansluit bij het beeld dat tegenover de werkgever werd gegeven.
Voor mij is dat de kern van zorgvuldig verzuimonderzoek: geen aannames verzamelen, maar controleerbare feiten vastleggen.
Zijn er concrete aanwijzingen dat de werkelijkheid anders is?
Dan kan een vertrouwelijke eerste beoordeling duidelijk maken of onderzoek noodzakelijk, proportioneel en praktisch uitvoerbaar is.
Concrete aanwijzingen? Bespreek de situatie vertrouwelijk →